?nsan ?z etiqad?n? hans? yollarla g?cl?ndir? bil?r?


?nsan ?z etiqad?n? hans? yollarla g?cl?ndir? bil?r?



M?s?lman f?rd ?qid? ?saslar? v? dini prinsipl?r? inam?n? o q?d?r g?cl?ndirm?lidir ki, uy?un sah?d? m?xalifl?r t?r?find?n h?cuma m?ruz qald?qda m?qavim?t g?st?rib, q?ti d?lill?rl? ?qid?sini m?dafi? ed? bilsin.
S?hb?tin bu ?snas?nda dini inanclar? m?hk?ml?ndirm?k yollar?ndan b?zil?rini n?z?rd?n ke?irs?k m?nasib olar:

* Birinci yol varl?q al?mi v? onda ba? ver?n hadis?l?r haqq?nda d?rind?n d???nm?kdir. ?nsan ?nc? ?z?n? tan?ma?a c?hd etm?lidir. O ?z zat?nda m?vcud olan q?vv?l?ri yet?rinc? tan?mal?, ?z m?r?kk?b zahiri qurulu?unu, y?ni cismini n?z?rd?n ke?irm?li, ruhundak? tutumlar?, vicdan v? fitr?tini d?y?rl?ndirm?lidir. Bu halda insan rahatl?qla varl?q al?minin yarad?c?s?na inan?r. H?zr?t Pey??mb?r (s) uy?un m?vzu il? ba?l? buyurur: "?z?n? tan?yan h?r k?s, ??bh?siz, R?bbini tan?yacaq." ["Biharul-?nvar", c.2, s?h.32, h?dis 22]

Qurani-m?cid m?xt?lif m?qamlarda insanlar?n varl?q nizam?na diqq?tin? x?susi ?h?miyy?t verir. Bir m?qamda buyurulur: "M?g?r d?v?nin qurulu?una baxm?rlar ki, nec? yarad?l?b? S?malar nec? y?ks?ldilib, da?lar nec? q?rar verilib, yer nec? a??l?b v? hamarlan?b?" ["?a?iy?", ay? 17-20] Ba?qa bir m?qamda buyurulur: "H?qiq?t?n, yerin v? g?y?n yaran???nda m?minl?r ???n, sizin yaran???n?zda v? Allah?n yer ?z?n? yayd??? canl?lar?n yaran???nda inananlar ???n, gec?-g?nd?z?n gedi?-g?li?ind?, onlar aras?ndak? f?rqd?, Allah?n s?madan nazil etdiyi v? ?l? torpa?? diriltdiyi ruzid? (ya???da), k?l?kl?rin ?sm?sind? d???nc? sahibl?ri ???n ni?an?l?r var." ["Casiy?", ay? 3-5]

* ?kinci yol varl?q al?mi v? ondak? m?vcudlar haqq?nda yaz?lm?? m?xt?lif kitablar?n m?tali?sidir. ?nsan botanika, astronomiya, zoologiya kimi m?xt?lif sah?l?rl? ba?l? elmi kitablar? m?tali? etm?kl? ?traf? il? tan??l?q ???n faydal? m?lumatlar ?ld? ed? bil?r. Uy?un m?vcudlar v? m?xluqlar, h?r bir varl??a hakim olan qanunlar bar?d? d???nm?kl? b?t?n bunlar? ?rs?y? g?tirmi? qeybi q?vv?y? inanmaq m?mk?nd?r.
Bu bax?mdan etiqad ?saslar? m?vzusunda yaz?lm?? kitablar?n da m?tali?si faydal?d?r. Uy?un kitablarda ?qid? ?saslar?n?n s?butu ???n d?lill?r g?st?rilir. K?lam v? f?ls?f? kitablar? n?mun? g?st?ril? bil?r. H?r bir insan ?z d???nc?si tutumunda bu kitablardan faydalan?b ?sulidin sah?sind? ?z inanclar?n? m?hk?ml?ndir? bil?r.


* ???nc? yol etiqad ?saslar? sah?sind? n?z?r sahibi olan aliml?r v? m?t?f?kkirl?rl? ?zb??z s?hb?tdir. ?nsan bu yolla ?z etiqad?ndak? z?if n?qt?l?ri m??yy?nl??dirib onlar?n islah? istiqam?tind? add?m ata bil?r.

* D?rd?nc? yol uy?un ehtiyaclar?n aradan qald?r?lmas? ???n Allahdan yard?m v? hiday?t dil?m?kdir. ?nsan Allahla daha art?q rabit?d? olduqca ona daha da yax?nla??r, onu daha yax?? tan?y?r v? ??bh?l?ri aradan qalx?r.

M??uq a?iqin? salmasa n?z?r,
A?iqin s?yl?ri ged?si h?d?r.

?nsan?n etiqadlar?n?n g?cl?nm?sind? v? ?b?di s?ad?tind? Allah zikrinin b?y?k t?siri var.


?nsan ?z etiqad?n? hans? yollarla g?cl?ndir? bil?r?

Şərhləri

Oxşar Xəbərlər